Nabeschouwingen
Mexico 2005
14 december 2009
Gelukkig kon Mieke ons depanneren om deze maand toch nog een goede voordracht te brengen, ter vervanging van de geplande kwisavond. ‘t Was een schot in de roos want de presentatie mocht er zijn! De tijd dat digitaal niet kon wedijveren met analoge beelden is toch wel voorbij, zeker nu zowel de fototoestellen als digitale projectors fel verbeterd zijn. Ook de manier van presenteren is heel anders en kan veel geanimeerder gebracht worden. Nadat we in een andere zaal alles hadden opgesteld kon Mieke, bijgestaan door echtgenoot René, eindelijk van start gaan.
Adelante of “we zijn er mee weg” voor een reis naar Mexico van 10 maart tot 10 april. In Mexico city namen ze hun intrek in het moderne gedeelte van deze grootstad, een van de grootste en meest vervuilde steden van de wereld. In 1325 werd de stad door de Azteken gesticht als Tenochitlan. Door hun stamgod Huitzilipochtli werd de plaats aangewezen waar de toen nog nomadische Azteken zich moesten vestigen, door een adelaar op een schijfcactus een slang te laten Verlinden. Dit tafereel uit de legende staat afgebeeld op het wapenschild van de vlag van Mexico. Mieke en René bezochten verschillende toeristische trekpleisters in het oude stadsgedeelte waarvan we een aantal beelden te zien kregen, o.a. opgravingen van Tenochitlan.
Na hun verblijf in de hoofdstad trokken ze noordwaarts, de verschillende vindplaatsen van zeldzame en minder zeldzame cactussen en vetplanten tegemoet. Mexico is verdeeld in 31 deelstaten en een federaal district. Je mag niet zomaar eender wat van de ene deelstaat overbrengen naar de andere, zeker geen voeding zoals vers fruit, dat ondervond ons echtpaar wel tijdens controles onderweg. Iets dergelijk heb ik zelf eens ervaren toen we met de wagen van Baja California naar Baja California Sur reden;
toen werden zelf de auto’s volledig aan de buitenkant gedesinfecteerd.
Mexico is het land bij uitstek als je graag zo veel mogelijk verschillende soorten wil spotte en ze aan je fotoverzameling wil toevoegen. Zo’n 2/3 van alle soorten zijn er te vinden. Imposante cereussen en tot bijna onder de grond teruggetrokken miniplantjes kregen we te zien, de ene afbeelding al mooier of indrukwekkender dan de andere. Toch zijn er altijd wel soorten die de ene liefhebber meer aanspreken dan de ander. Wat dacht je bvb. van Ferocactus latispinus, de duivelstong, met zijn rode of soms gele sterke doornen waarvan de brede, vlakke en gehaakte middendoorn grazers wel weet te weerhouden zich te goed te doen aan hun 25 tot 40cm grote bolronde lichaam. De roze purperen of soms gele bloemen van 2,5 tot 3,5cm verschijnen in de late herfst bij voldoende zonlicht.
Als er zich knoppen vormen is het mogelijk om ze bij minder gunstig daglicht ze toch tot bloeien te dwingen door ze dicht onder kunstlicht te plaatsen. Dit is een methode die kan toegepast worden bij alle laatbloeiende planten die in hun land van herkomst heel wat meer licht ter beschikking hebben dan hier in onze contreien.
Een beetje vergelijkbaar is Echinocactus horizonthalonius, die soms duivelshoofd cactus wordt genoemd, heeft een blauwgroen lichaam van 30cm. hoog en 15cm of meer doormeter en vlakke roodgrijze doornen van 2,5mm dik. De rozerode bloemen van 5 à 7;5cm. verschijnen vanaf einde maart tot laat in mei. In cultuur moet men zeer voorzichtig zijn met de watergift. Een beetje uitgewerkte kalk in het doorlatende substraat mengen is overigens geen slecht idee. Astrophytum capricorne is nog zo’n mooi hebbeding onder de cactussen. De geitenhoorn cactus wordt to 1,2m hoog bij een diameter van 10cm. Ze heeft 7of 8 ribben en telt 5 tot 10 doorns van 7cm lang. De zoet ruikende bloemen hebben een doometer van 7.5cm, zijn geel en hebben een rode keel. De rode vruchten zijn bedekt met vlakke doorntjes. Pachycereus marginatus is de orgelpijpcactus van centraal Mexico. Ze heeft al een aantal geslachtsnaam wisselingen ondergaan waaronder Lemairocereus, Marginatocereus, Cereus en Stenocereus. In het wild zullen ze basaal spruiten met hoofdstammen tot 1,5m hoog. In cultuur kunnen ze tot 4m of hoger worden.
De areolen gaan in elkaar over en zijn voorzien van één middendoorn van 1cm lang. Er zijn 5 tot 9 randdoorns. Ze bloeit in de lente met soms twee roze tot groene bloemen per areool en zijn ongeveer 3 tot 4cm lang. Myrtillocactus geometrizans, de blauwe kandelaar,
wordt iets groter en zeker in de natuur. Ze wordt tot 4,5m hoog met stammen van 7 tot 10cm dik. Als ze 60cm hoog zijn kunnen ze reeds bloeien met witte bloemen van 2,5cm; later verschijnen de 8mm grote donkerrode bessen die zeer zoet zijn en eetbaar. Om er eens een kleintje maar fijntje te noemen dacht ik aan een afbeelding van Mammillaria lasiacantha. Het is een kleine witte tepelcactus, niet groter dan 2,5cm; de areolen dragen 40 tot 60 randdoorns van 3 tot 4 mm en geen middendoorns. In de late winter over vroege lente verschijnen de witte bloempjes met een bruinrode streep. Ze zijn niet groter dan 12mm.
Ik zou nog wel een tijdje kunnen doorgaan met de opsomming en korte beschrijvingen van al de planten die we zagen, of wat meer vertellen over de bergkammen en dalen, de cultuur, godsdienst en weet ik veel meer maar dat zou inderdaad wat te ver leiden.
Op internet of in de bibliotheek kan je heel wat vinden over Mexico.
Ook in onze eigen bibliotheek is er veel te vinden over de verschillende geslachten en soorten cactussen en vetplanten die er voorkomen. Hoe dan ook, het was een zeer geslaagde voordracht en er rest mij alleen nog maar om Mieke en René te danken voor hun inspanning om deze avond succesvol te laten verlopen.
Tot later bij het tweede deel?
Jef