Nabeschouwingen
Reisverslag van Chili
15 januari 2007
Van Santiago tot AntofagastaOnze gastspreker Domien Jacobs voorstellen lijkt me een beetje overbodig.
We kennen hem als iemand die niet verlegen zit om een grap, goede kennis heeft van zijn favoriete planten, de kweek ervan en ook weet waar de
groeigebieden zich bevinden. Graag trekken hij en zijn metgezellen er dan ook op uit om te zoeken naar hun lievelingsplanten. Het betreft hier dan voornamelijk het geslacht Eriocyse. Spijtig genoeg vindt men over deze planten maar
weinig naslagwerk of een degelijke monografie. Er is er wel een, maar de in
deling wordt niet door alle liefhebbers van dit geslacht aanvaard, waaronder
Domien. Planten van het geslacht Rodentiophila zijn hierin opgenomen.
Domien toonde aan de hand van dia’s dat laatstgenoemden veel lager groeien dan Eriocyse en dus veel makkelijker bereikbaar zijn. Bovenop de bergtoppen geraken bleek dikwijls niet zo eenvoudig. Aan plaatselijke inwoners werd
gevraagd waar de sandillos (E. ceratistes = E.aurata) groeiden. Dan begon de klim naar boven onder moeilijke omstandigheden. Behalve dat men drank en fototoestel moest meezeulen, zagen ze nog eens extra af door de warmte,
losliggende stenen en de als onkruid groeiende Tephrocactusen met venijnige doornen en loslatende leden. Deze laatste staken menig maal door hun
schoenzolen en bleven er als kussens onder hangen. Achteraf was het dan ook een hele klus om ze te verwijderen. ……
Vanuit Santiago werd de tocht onmiddellijk aangevangen na het ophalen van de
huurwagen, uiteraard uitgerust met airco. Aanvankelijk werd de Pan-Amercan
Highway (5) genomen, om later de tocht tot het noordelijk deel voort te zetten via verharde maar goed berijdbare wegen……
Het lang gerekte land strekt zich uit langs de westelijke zijde van de Andes.
Het noorden, het droogste gebied, grenst aan Peru. Noordoostelijk, over de
Andes bevindt zich Bolivia en daaronder Argentinië. Het zuiden is bebost en heeft veel meer neerslag. Het middelste gedeelte heeft dan weer een meer
mediterraan klimaat. Het land is ingedeeld in zeven politieke regionen. Hiervan zijn de regio een tot en met vier voor de succulentenliefhebbers belangrijk.
In het uiterste noorden is dit regio 1 (Tarapaca). Daaronder is regio 2 (Antofagasta). Meer zuidelijk hiervan, regio 3 (Atacama) en regio 4 (Coquimbo). Nabij de kuststreek van Atacana tussen Reserve Nacional Pinguino de Humbolt en Reserve
Nacional Pan de Azucar zijn al ongeveer een twintigtal
cactussoorten te vinden…... Spijtig genoeg zien we dat vele populaties, vooral in het droge noorden, uitgestorven zijn door droogte of door de bekende
chilenenziekte. Planten krijgen hier enkel vocht door de “camanchaca”. Dit is de mist die vanuit de zee het land binnentrekt. Ook de aanleg van nieuwe wegen en de aanplanting van wijnstokken zorgen mee voor het verdwijnen van plaatselijke vormen van plantenpopulaties als deze van Eriocyse ceratistes (E. aurata). Prachtige goudgele bollen van soms wel 40cm (nog niet beschreven?) werden getoond evenals donkere zwaarbedoornde exemplaren. Als de planten ouder worden,
vergrijzen ze onderaan en wordt de bedoorning minder zwaar.
Soms zien we nieuwgroei in de kop. Hier hebben ze dan waarschijnlijk toch
voldoende vocht gekregen om het nog wat vol te houden. Op ander plaatsen staan er dan weer alleen maar verdroogde exemplaren……
Vanwege de heldere hemel zijn in het gebied Norte Chico (regionen 3 en 4)
verschillende sterrenwacht observatoria gebouwd : Las Campanas, La Silla,
Comunal Cerro Mamalluca, El Tololo, Cerro Morado, en het European Southern
Observatory. Ook in deze omgevingen komen verschillende soorten Eriocyse voor. Om daar te komen, is echter een vergunning vereist (bezoek sterrenwacht) .
Met een smoes vertrek je dan wat eerder van een rondleiding in de
observatoria en kan je toch plaatje schieten en de planten en
omgeving bestuderen…..
We zagen afbeeldingen van Eriocyse en Rodentiophila soorten, maar ook
species van o.a. Trichocereus, Eulychnia, Copiapoa, Phyrocactus, Oxalis enz.
De reizigers onder ons konden weeral beginnen dromen over toekomstige
zoektochten vol avonturen, mooie landschappen en weg van het drukke leven….
We danken Domien nogmaals voor deze schitterende lezing en hopen later nog een keer te kunnen genieten van zoveel pracht.
Jef