Nabeschouwingen
Bolivië
20 augustus 2001
Het was reeds een hele tijd geleden dat wij Walter Dams nog eens als spreker hadden. Walter nam ons mee naar Bolivië om zijn reis te herbeleven die hij in juli-augustus 1996 maakte. Zijn reisgenoten waren Albert Goossens en Jef Hooybergs. De heenreis duurde zo'n slordige 28 uur om tot Cochabamba te geraken. Vanuit België was er een 4x4 gereserveerd, maar dat was fout gelopen en er moest dus ter plaatse uitgekeken worden naar een andere 4x4. Walter verzekerde ons dat een 4x4 een must is op de wegen in Bolivië.Het land is 1.098.580 km2 groot, dus ons Belgiëland past daar ruimschoots 33 maal in. Als je dan weet dat slechts 2 % van de wegen geasfalteerd is, dan kan je begrijpen dat een 4x4 geen luxe maar een noodzaak is. Bolivië situeert zich in centraal-west Zuid-Amerika. Het ligt gevat tussen Peru, Brazilië, Argentinië en Chili. Meer dan 1/3 ligt in de hoge Andes. Het andere deel zijn de voetheuvels van de Andes en de tropische Amazone jungle. Het drietal had hun doel in de hoge Andes en de tropische voetheuvels. De meeste cactussen komen voor in de Andes.
Nabij Arani groeien Cleistocactus micropethalus en Parodia schwebsiana of applanata, die door sommige auteurs als een synoniem beschouwd wordt. De reus onder de cactussen in deze streken in Neocardenasia herzogiana die ruim 10 m hoog wordt. Ook Sulcorebutia's zijn planten die voor het grootste deel in Bolivië groeien. Walter toonde ons beelden van o.a. Sulcorebutia swobodae, mizquensis, frankiana, enz. Wat bij vele populaties duidelijk was, was dat de kleur van de doornen zeer variabel was. Een geslacht waarvan de naam een anagram is van Bolivia is Lobivia. En wij mochten mooie beelden aanschouwen van heel wat soorten.
Zeer dikwijls hadden de planten een stoffige aanblik of waren ze zelfs volledig in de grond teruggetrokken. Men zou toch beter in het regenseizoen gaan dan in het droge seizoen waarvoor ons drietal gekozen had. Er werd bewust gekozen voor het droge seizoen omdat in het regenseizoen de wegen veranderen in riviertjes en de riviertjes in kolkende stromen waar niet zonder risico door te komen is. Ook Weingartia komt grotendeels in Bolivië voor. Een prachtige plant is Weingartia cintiensis. In onze verzamelingen hebben deze planten een ruige bedoorning, maar dat is niets vergeleken bij de planten die Walter ons toonde.
Blossfeldia liliputana groeit op verticale leisteen wanden nabij riviertjes. Volgens Walter zijn al de andere beschreven soorten synoniem aan deze. Verder verdedigde Walter aan z'n reisgenoten dat, indien aan de groeiconditie zoals hiervoor beschreven voldaan wordt, de kans groot is dat deze plantjes daar ook voorkomen. Walter bewees zijn stelling op het moment dat men ergens halt hield, waar volgens de literatuur er zeker geen Blossfeldia groeit. Hij zag er een biotoop van verticale leisteen nabij een rivier ... en ja, er groeide Blossfeldia. Als ik mij niet vergis heb ik ergens gelezen dat alle Blossfeldia's synoniem geworden zijn van Blossfeldia liliputana, wat ook Walter z'n stelling bevestigt.
In de hogere delen van de Andes komen Oreocereus celcianus en trollii voor. Beiden zijn duidelijk verschillend. Celcianus groeit forser en hoger. Trollii is volledig omsponnen door witte randdoornen, blijft kleiner en spruit sneller om dan groepen te vormen.
Een plant die daar helemaal niet thuishoort, maar die zelfs op de meest verlaten plaats groeit, was Aloë Vera. Zo zie je maar hoe een populaire plant zich kan verspreiden. Op een zekere plaats was het drietal reeds zo'n 20 minuten vruchteloos aan het zoeken naar Parodia subterranea. Jef werd kwaad en stampte op de grond met als resultaat dat er zand wegvloog en er plantjes zichtbaar werden. Er zaten heel wat plantjes teruggetrokken in de grond, ze noemen dan ook "subterranea" of "onder de grond"!
Ik kan nog lang doorgaan met al het mooie dat Walter ons toonde, maar dan ga
ik buiten dit bestek. Ik wil hier nogmaals Walter bedanken voor de mooie en
geanimeerde vergadering. Wij hopen dat hij ons in de toekomst nogmaals meeneemt
op één van z'n reisexploten.
Marc.